Geri alınan payların elden çıkarılması ne demek?
· 1 dakikalık okuma
Şirket topladığı kendi payını yeniden satabilir; bir kısmında bu bir tercih değil kanuni zorunluluktur. Geri alım ile elden çıkarma neden birlikte okunmalı?
Geri alım çok konuşulur, tersi neredeyse hiç konuşulmaz. Oysa şirket topladığı payları elde tutmak zorunda değildir: onları yeniden satabilir. Buna geri alınan payların elden çıkarılması denir ve bu da KAP'a bildirilir.
Neden satar?
Bildirimin metninde açıklanır. Sık görülen gerekçeler:
- Geri alım programının amacına ulaşması ve payların piyasaya geri verilmesi
- Çalışan pay programı kapsamında payların hak sahiplerine devri
- Şirketin nakde ihtiyaç duyması
- Kanuni sınırın aşılmış olması hâlinde fazlanın elden çıkarılması zorunluluğu
Son madde önemlidir: Türk Ticaret Kanunu, sınırı aşan ya da kanuna aykırı iktisap edilen payların belirli süre içinde elden çıkarılmasını zorunlu tutar. Yani her satış şirketin serbest tercihi değildir; bir kısmı yükümlülüktür.
Bu bildirim neden ayrı okunmalı?
Geri alım ile elden çıkarma birbirinin aynası gibi görünür ama bildirim olarak farklı şeyleri anlatır:
- Geri alım bildiriminde şirket alıcıdır; kendi payını piyasadan çeker.
- Elden çıkarma bildiriminde şirket satıcıdır; daha önce çektiği payı piyasaya geri verir.
İkisini ayırmadan bir şirketin geri alım geçmişini okursanız, elde tutulan pay miktarını olduğundan yüksek sanırsınız. Bir şirketin bugün elinde ne kadar kendi payı olduğunu öğrenmek için alım ve satım bildirimlerini birlikte okumak gerekir; tek başına geri alım toplamı yanıltır.
Nerede bulunur?
Elden çıkarma işlemleri bildirimin konusuna göre farklı başlıklar altında yayımlanabildiği için tek bir listede toplanmaları her zaman mümkün olmuyor. Bu sitedeki arşiv, konusu pay alım satım ve payların geri alınması olan bildirimleri kapsar. Bir şirketin bütün açıklamalarını görmek için KAP'taki şirket sayfasına bakmak gerekir — biz kaynağı gizlemiyoruz, her satırda bağlantısı duruyor.
Özet
Geri alım bildirimi şirketin kendi payını aldığını, elden çıkarma bildirimi sattığını söyler. İkisi de sadece olguyu aktarır; hangisinin iyi hangisinin kötü olduğuna dair bir yargı taşımaz ve biz de taşımıyoruz.
Kaynaklar
- Türk Ticaret Kanunu md. 379 — şirketin kendi paylarını iktisabı
- Geri Alınan Paylar Tebliği (II-22.1) — SPK
- Kamuyu Aydınlatma Platformu
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Mevzuat değişebilir, son hâli için kaynaklara bakın.